Bà con ở Tây Nguyên lâu nay có thói quen mang kinh nghiệm từ việc canh tác cà phê sang canh tác cây sầu riêng, cụ thể là việc: cắt tỉa cành định hình cây.
Ở cây cà phê
- Trong giai đoạn phát triển thường bẻ chồi, hãm ngọn, tỉa cành tăm, với mục tiêu định hình cây, dồn dinh dưỡng cho những cành có khả năng mang trái.
- Ở giai đoạn sau thu hoạch thì cắt tỉa cành khô, cành già, cành đã thu hoạch, cành không còn khả năng cho nhiều trái cho vụ tiếp theo,..
- Sau mỗi đợt cắt tỉa, bà con tiếp tục chăm bón để cho cây ra lại cành lá mới và nuôi dưỡng cho vụ mới.
=> Với phương pháp này đã giúp bà con duy trì được năng suất ổn định qua nhiều năm cho cây cà phê.
Cũng với cách suy nghĩ đó, rất nhiều bà con mang ÁP DỤNG CHO CÂY SẦU RIÊNG
- Đối với cây đang giai đoạn phát triển, ngoài việc cắt tỉa cành, tạo hình, tạo dáng cho cây rất nhiều người còn CẮT NGỌN CHÍNH của cây
=> Mục tiêu hãm chiều cao của cây sầu riêng định hình hình dáng cây mà bà con cho rằng có khả năng cho năng suất tốt.
- Đối với cây sau khi thu hoạch, bà con cũng cắt tỉa cành, loại bỏ những cành cho rằng khó mang trái, dọn dẹp, định hình lại tán, thậm chí BẤM NGỌN ĐẦU CÀNH..
=> Với mục tiêu tái tạo lại ngọn mới, cho ra cành theo mong muốn, làm cho cây thông thoáng, phòng ngừa được sâu bệnh..
Đây là một suy nghĩ VÔ CÙNG NGUY HẠI, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cây trồng, đặc biệt là NĂNG SUẤT LÂU DÀI của chính khu vườn sầu riêng của bà con nông dân.
Bản thân vườn sầu riêng Lafarm trước kia, vì chưa hiểu rõ kỹ thuật, kết hợp với thói quen cũ cũng đã áp dụng phương pháp tỉa cành tạo tán này lên rất nhiều cây sầu riêng ở trong khu vườn của mình.
Điều này, đã làm ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của cây hiện tại và năng suất sau này của vườn sầu riêng Lafarm.
TẠI SAO LẠI KHÔNG NÊN CẮT NGỌN, TỈA CÀNH, TẠO TÁN CHO CÂY SẦU RIÊNG?
Về đặc điểm sinh lý cây trồng cây sầu riêng và cây cà phê là hoàn toàn khác nhau.
- Đối với cây cà phê, những chỗ trên cành năm nay cho trái, sang năm sẽ không cho trái được nữa.
=> Chính vì vậy, bà con cắt tỉa để cây cho ra cành mới, tái tạo năng suất là HOÀN TOÀN HỢP LÝ.
- Với cây sầu riêng các cành năm nay cho trái, sang năm vẫn tiếp tục cho trái ở chính cành đó.
=> Do đó, bà con cắt tỉa cành chính là TỰ TAY CẮT ĐI NĂNG SUẤT CỦA MÌNH.
Bên cạnh đó, rất nhiều lý thuyết cho rằng CẮT NGỌN ĐẦU CÀNH sẽ giúp cho cây dồn sức nuôi cành cành nhanh to, năng suất cao…
Thực tế, cành sầu riêng to hay nhỏ ngoài việc phụ thuộc vào dinh dưỡng từ bộ rễ đưa lên, phần còn lại nó phụ thuộc vào BỘ LÁ ở trên chính cành đó.
NGỌN ĐẦU CÀNH chính là ĐỈNH SINH TRƯỞNG là nơi tiết ra các hóc môn giúp kích thích sự phát triển của cành, sinh ra nhiều cành cấp, cơi ngọn thì bị đem đi cắt mất.
Chưa hết, việc cắt ngọn, tỉa cành làm cho bộ lá ít đi dẫn đến khả năng quang hợp hấp thu dinh dưỡng qua lá bị suy giảm thì làm sao cành phát triển tốt mà to ra được.
=> Kết quả của việc cắt tỉa cành, cắt ngọn đầu cành cho cây sầu riêng chỉ làm cho cây kém phát triển hơn, dễ bị sâu bệnh tấn công hơn, tốn nhiều công sức, chi phí đầu tư, chăm sóc hơn…
NHƯNG.., điều mà bản thân Lafarm cảm thấy HỐI TIẾC NHẤT đó chính là việc CẮT NGỌN CHÍNH của cây.
Lý thuyết mọi người cho rằng hãm ngọn để hãm chiều cao, dễ chăm sóc, nhanh cho trái…
Nhưng thực tế đối với cây sầu riêng, hãm ngọn chính là HÃM NĂNG SUẤT, làm cho cây khó chăm sóc, tốn kém nhiều chi phí..
Bởi, ngọn càng cao thì cây càng khỏe, càng nhiều cành, nhiều lá, trái càng nhiều..
Cắt ngọn, tỉa cành, cây thông thoáng có làm giảm nấm bệnh hơn?
Cây sầu riêng từ khi mới trồng đến giai đoạn được 2 – 3 năm cành lá sum suê cây phát triển rất nhanh và đặc biệt cây rất hiếm khi có nấm bệnh..
Nấm bệnh chỉ sinh ra nhiều khi cây trong giai đoạn cho trái, thời điểm thúc nhiều phân bón, phun quá nhiều thuốc BVTV, cây không hấp thu nổi, đất không thể phân giải hết, dẫn đến đất bị chua (PH thấp) nấm bệnh phát triển và gây hại cho cây, cho trái.
Do đó, việc nấm bệnh sinh ra nhiều, nguyên nhân chính là do quá trình canh tác, chế độ phân thuốc dư thừa chứ không phải do cây nhiều cành lá sum suê, ánh sáng không vào được gây ra.
Bà con có cắt tỉa thông thoáng mà đất chua, phân thuốc dư thừa thì cây cũng bị nứt thân, xì mủ, thối trái, nấm trái,.. như bình thường.
Đó là chưa kể đến việc cây càng ít lá, ít cành thì khả năng TỰ ĐỀ KHÁNG càng kém.
Khi nào thì mới nên cắt tỉa cành tạo tán cho cây sầu riêng?
Từ khi trồng mới đến khi thu hoạch chỉ duy nhất 1 giai đoạn có thể cần tỉa cành cho cây sầu riêng đó chính là giai đoạn LÀM BÔNG.
Áp dụng cho cây mới làm bông năm thứ 1 hoặc thứ 2. Đối với cây trên 2 mùa làm bông đã thuần thục, chúng ta chỉ cần ngắt nước mà không cần cắt tỉa cành cây cũng tự ra bông như bình thường.
Mục tiêu cắt tỉa cành lúc này là để ức chế giúp cây nhận biết chuyển từ giai đoạn SINH TRƯỞNG sang SINH SẢN, kết hợp với việc ngắt nước.
Các cành được cắt tỉa chính là những cành tăm (cành bơi) mọc xung quanh thân và cành chính của cây.
Bên cạnh đó, các cành khô, cành đã chết thì chúng ta có thể cắt để cho gọn gàng khu vườn của mình.
Còn lại, cây sầu riêng từ khi trồng đến khi thu hoạch KHÔNG CẦN CẮT TỈA CÀNH, TẠO TÁN gì cả.
Vì bản chất cây trồng đã tự điều tiết và phân chia tán cho phù hợp.
Việc của người nông dân chúng ta chỉ đơn giản là quan sát và cung cấp dinh dưỡng đúng ở từng giai đoạn, quản lý được sâu rầy để cây phát triển để đạt được mục tiêu năng suất của mình.
Bà con yêu thích làm nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ với tiêu chí 5 KHÔNG:
- Không thuốc bảo vệ thực vật
- Không phân bón hóa học
- Không cày xới đất
- Không diệt cỏ
- Không rải vôi
Hãy theo dõi hành trình của Lafarm nhé!